Opieka naprzemienna to wciąż stosunkowo rzadko orzekany sposób sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi najczęściej po rozwodzie rodziców. Ma ona wiele zalet, tj. przede wszystkim zapewnia równy udział w wychowaniu matki i ojca. Najczęściej orzekana jest ona w wyniku porozumienia zawartego pomiędzy byłymi małżonkami. A czy jest możliwa, gdy jeden z rodziców nie wyraża na nią zgody?
Czy opieka naprzemienna wymaga zgody obojga rodziców?
Brak zgody matki nie wyklucza możliwości ustanowienia opieki naprzemiennej przez sąd. Opieka naprzemienna najczęściej orzekana jest jednak, gdy rodzice osiągną w tym przedmiocie porozumienie i są w stanie się porozumieć co do istotnych spraw dziecka.
W przypadku braku zgody matki na opiekę naprzemienną sąd bada, czy brak porozumienia pomiędzy rodzicami nie przeszkodzi w zapewnieniu stabilnych warunków wychowawczych dziecku i zagwarantowaniu bezpieczeństwa. W tym celu przeprowadza najczęściej dowód z opinii OZSS. W praktyce, spór pomiędzy rodzicami jest często uznawany za okoliczność, która utrudnia realizację celu opieki naprzemiennej.
Jak ustanowić opiekę naprzemienną w razie braku zgody jednego z rodziców?
Opiekę naprzemienną najłatwiej ustanowić ustalając wspólne stanowisko przez oboje rodziców w planie wychowawczym. Zgodnie bowiem z art. 58 KRO, sąd co do zasady uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Jeżeli jednak brak jest zgody matki lub ojca na opiekę naprzemienną, wówczas konieczne jest złożenie wniosku o ustanowienie opieki naprzemiennej przez jednego z rodziców.
Jeśli kwestia ta ma zostać rozstrzygnięta już na etapie sprawy rozwodowej, wniosek o ustanowienie opieki naprzemiennej można zawrzeć w pozwie o rozwód lub w odpowiedzi na pozew o rozwód.
Co jest decydujące przed sądem przy ustanowieniu opieki naprzemiennej?
Decydując o opiece naprzemiennej, sąd bierze pod uwagę materiał dowodowy, a w szczególności opinię Opiniodawczego Zespołu Specjalistów Sądowych (OZSS). Zadaniem biegłych psychologów i pedagogów jest:
- ocena kompetencji rodziców,
- przeanalizowanie sytuacji pod kątem możliwości zapewnienia dziecku stabilności i bezpieczeństwa,
- wykluczenie przeciwwskazań np. manipulacji ze strony rodzica, stosowania psychicznej przemocy, nieumiejętność oddzielenia konfliktu z byłym współmałżonkiem od wychowania dziecka.
W praktyce OZSS najczęściej odpowiada na pytanie, czy opieka naprzemienna jest zasadna i czy wypełni znamiona opieki najlepszej dla dobra dziecka. Należy jednak podkreślić, że sąd nie jest związany taką opinią.
💡Przykład:
Pani Anna i pan Jan rozwiedli się kilka lat wcześniej. Małoletni syn mieszka od tego czasu z matką, jednak po osiągnięciu przez niego 13. roku życia ojciec złożył wniosek o ustanowienie opieki naprzemiennej. Pani Anna nie wyraziła na nią zgody. Opinia OZSS wskazała, że opieka taka w modelu 14 dni u matki/ 14 dni u ojca jest uzasadniona. Ojciec zamieszkuje w sąsiedztwie matki, jest zaangażowany w wychowanie dziecka, uczestniczy w jego życiu m.in. wspierając syna w zajęciach pozaszkolnych (treningach piłki nożnej). Relacje pomiędzy byłymi małżonkami także są poprawne. Sąd ustanowił opiekę naprzemienną zgodnie z pozytywną opinią OZSS i stosownie do nadrzędnej zasady dobra dziecka.
Marlena Słupińska-Strysik
Co to jest opieka naprzemienna?
Opieka naprzemienna to taki sposób sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem, który sprowadza się do tego, że mieszka ono na przemian u obojga rodziców np. w modelu tydzień u matki/ tydzień u ojca lub 14 dni u matki/ 14 dni u ojca. Założeniem opieki naprzemiennej jest zatem uczestniczenie przez rodziców w wychowaniu i opiekowaniu się dzieckiem w takim samym wymiarze.
Zgodnie z art. 58 KRO: „w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem”. Nie ma więc przeciwwskazań, aby władza i kontakty były uregulowane w taki sposób, iż opieka sprawowana jest przez matkę i ojca na przemian.
👀 Dowiedz się więcej na temat opieki naprzemiennej 👉 Opieka naprzemienna a alimenty na dziecko 👶🔀👩🦰👱♂️
Podsumowanie – naprzemienna opieka nad dzieckiem a brak zgody matki – Adwokat z Poznania
✔️ Pojęcie opieki naprzemiennej nie zostało uregulowane w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, podobnie jak zasady, zgodnie z którymi przyznawana jest ta forma opieki nad dzieckiem.
✔️ Zgodnie z art. 58 KRO w związku z art. 107 § 2 KRO sąd w razie braku porozumienia rodziców bierze pod uwagę prawo dziecka do wychowywania przez oboje rodziców, przy czym nadrzędną wartością jest dobro dziecka.
✔️ W praktyce najczęściej rodzice zamieszkujący stosunkowo blisko siebie i pozostający mimo rozwodu w dobrych relacjach wnioskują o ustanowienie pieczy naprzemiennej nad dzieckiem, które ze względu na wiek będzie w stanie zaadaptować się i zorganizować w dwóch równorzędnie prowadzonych domach.
✔️ Mając na uwadze dobro dziecka, sąd rozstrzyga też, czy sprzeciw matki wynika z rzeczywistej troski o dobro dziecka, czy też jest konsekwencją konfliktu pomiędzy rodzicami.
✔️ Ze względów praktycznych, mimo ustalenia opieki naprzemiennej, sąd ustala jedno miejsce zamieszkania dziecka przy matce lub ojcu.
✔️ Przy modelu sprawowania naprzemiennej opieki, organ orzekający niekiedy odstępuje od zasądzenia alimentów na rzecz małoletniego od jednej ze stron, niemniej bada każdorazowo koszt utrzymania dziecka oraz możliwości zarobkowe każdego z rodziców.
✔️ Jeżeli jesteś potrzebujesz pomocy doświadczonego adwokata w sprawie rodzinnej, w tym w złożeniu wniosku o ustanowienie opieki naprzemiennej, zapraszamy na konsultację w naszej Kancelarii w:
- Poznaniu,
- Wolsztynie,
- Świeciu,
- Nowym Tomyślu.
W artykule powyżej znajdziesz formularz kontaktowy.
Źródło:
Adwokat w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych i spadkowych. Posiada bogatą praktykę w sprawach o rozwód, podział majątku, kontakty z dziećmi, władzę rodzicielską i opiekę nad dziećmi. Specjalizuje się zwłaszcza w trudnych rozwodach – gdy w grę wchodzi podział majątku firmowego, walka o winę lub o dzieci.
Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także podyplomowe studia z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Następnie ukończyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Wykonywała zawód radcy
prawnego. Obecnie wykonuje zawód adwokata. Prowadzi praktykę adwokacką w Poznaniu, Wolsztynie oraz w Świeciu. W trudnych sprawach o rozwód oraz o podział majątku wspólnego reprezentuje klientów w całej Polsce.
Autorka licznych publikacji z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego.
Prawnik w Poznaniu, aplikant radcowski przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych – zwłaszcza spraw o alimenty, kontakty z dziećmi i władzę rodzicielską.
Absolwentka prawa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Studia kończone obroną pracy magisterskiej pt. „Sytuacja zwierząt w prawie cywilnym ze szczególnym uwzględnieniem rękojmi przy sprzedaży”. Dzięki temu połączyła jedną z jej ulubionych dziedzin prawa - czyli prawa cywilnego z kynologią.
Doświadczenie zawodowe zdobywała już w czasie studiów, pracując w kancelariach adwokackich i radcowskich, a także w Urzędzie Skarbowym Poznań - Winogrady, dzięki czemu poza zagadnieniami prawnymi posiada praktyczną znajomość prawa podatkowego.
Prywatnie wielka miłośniczka psów i szeroko pojętej kynologii, uwielbia także koreańskie filmy i seriale.
