Nowy związek matki nie pozostaje bez wpływu na dziecko. Chcąc zatrzeć różnice pomiędzy partnerem, a także kolejnymi dziećmi, pojawia się też chęć zmiany nazwiska dziecku na nazwisko ojczyma. Ustawodawca daje taką możliwość, nie zawsze uzależniając zmianę od zgody ojca dziecka. A czy zmiana nazwiska wpływa też na alimenty lub ich wysokość? Co do zasady nie.
Czy zmiana nazwiska dziecka wpływa na alimenty od ojca?
Bez względu na to, w jakim trybie nastąpiła zmiana nazwiska dziecku na nazwisko ojczyma, a także czy ojciec dziecka wyraził na nią zgodę, czy też nie, nie ma ona wpływu na obowiązek alimentacyjny ojca. Zmiana nazwiska pozostaje bowiem bez znaczenia na relacje pomiędzy dzieckiem a biologicznym ojcem. Nie zmienia się także władza rodzicielska biologicznego ojca.
Co więcej, ze względu na brak pokrewieństwa, nie powstaje także obowiązek alimentacyjny ojczyma. Zmiana nazwiska dziecku na nazwisko nowego męża matki nie jest tożsama z przysposobieniem przez niego dziecka. Tym samym nie zachodzi podstawa do powstania obowiązku alimentacyjnego określona w trybie art. 131 KRO, a żądać alimentów można by jedynie na podstawie art. 144 § KRO., czyli w razie, gdy odpowiadałoby to zasadom współżycia społecznego.
🧐 O okolicznościach i kosztach, od których zależy wysokość świadczenia alimentacyjnego, pisałam już w artykule 👉👉 „Wysokość alimentów na dziecko – od czego zależą alimenty w 2025 roku” 💸↕️
Czy można zmienić nazwisko dziecku na nazwisko ojczyma?
Zgodnie z art. 90 §1 KRO, jeśli matka dziecka zawarła małżeństwo z mężczyzną, który nie jest ojcem dziecka, mogą oni złożyć wspólnie zgodne oświadczenia, że dziecko to będzie nosiło takie samo nazwisko, jakie nosiłoby ich wspólne dziecko. Oświadczenia małżonków muszą zostać złożone przed:
- kierownikiem urzędu stanu cywilnego,
- konsulem.
Sposób złożenia oświadczenia określony został zaś szczegółowo w art. 69 Prawa o aktach stanu cywilnego. Zgodnie z jego treścią oświadczenia te dokumentuje się w protokole, który zawiera m.in.:
- dane małżonków (nazwiska, imiona, daty i miejsce urodzenia, PESEL),
- dane dziecka (nazwisko, imię, datę i miejsce urodzenia, PESEL),
- nazwisko i imię kierownika urzędu stanu cywilnego lub konsula, który przyjął oświadczenie.
Zmiana nazwiska dziecku, które ukończyło 13 lat, wymaga jego akceptacji. Ustawodawca zastrzegł bowiem wprost, że potrzebna jest jego zgoda, która musi zostać uwzględniona w protokole przyjęcia oświadczeń.
Zmiana nazwiska powstałego po zgodnym oświadczeniu rodziców
Zmiana nazwiska dziecku na nazwisko ojczyma w omówionym powyżej trybie nie jest jednak możliwa wtedy, gdy dziecko nosi nazwisko ojca lub połączone nazwisko matki i ojca z uwagi na zgodne oświadczenia rodziców.
💡 Przykład:
Pani Anna i pan Jan pozostawali ze sobą w konkubinacie przez kilka lat. Ze związku mają trzyletniego syna Kajetana, który na skutek uznania nosi nazwisko pana Jana. Partnerom nie udało się jednak utrzymać związku, a po rozstaniu pani Anna postanowiła wyjść za mąż za pana Adama, który chciałby, żeby Kajetan nosił jego nazwisko. Pani Anna także chciałaby zatrzeć różnice pomiędzy synem a nowym partnerem, tym bardziej że spodziewa się kolejnego dziecka, które będzie nosiło nazwisko jej męża. Pani Anna i pan Adam nie mogą jednak zmienić nazwiska Kajetanowi w trybie art. 90 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego poprzez zgodne oświadczenia. Co można zrobić w takiej sytuacji? Pozostaje droga administracyjna.
Możliwe jest bowiem powołanie się na art. 8 ust. 2 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, który zakłada, że zmiana nazwiska jednego z rodziców rozciąga się na małoletnie dzieci, pod warunkiem, że drugi z rodziców wyraził na to zgodę. Zatem w takim wypadku ojciec musi wyrazić zgodę na zmianę nazwiska dziecku na nazwisko ojczyma. Jeśli ojciec nie wyrazi zgody, matka musi wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka.
Zmiana nazwiska dziecka bez zgody ojca – kiedy jest możliwa?
Zgoda ojca na zmianę nazwiska dziecka nie jest potrzebna, gdy:
- nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych;
- został pozbawiony władzy rodzicielskiej;
- nie żyje.
Także i w tym wypadku ustawodawca uznał, że dziecko, które ukończyło 13. rok życia, powinno współdecydować o swoim nazwisku. Zastrzegł więc, że do zmiany nazwiska dziecka potrzebna jest wówczas jego zgoda.
👀 Sprawdź także 👉👉 Prawa ojca do dziecka bez ślubu po rozstaniu 👨🦰👧👦
Marlena Słupińska-Strysik
Podsumowanie – Zmiana nazwiska dziecka a alimenty
✔️ Mając na uwadze dobro dziecka, możliwość asymilacji w małżeństwie założonym przez matkę, zatarcie pozamałżeńskiego pochodzenia, a także zniwelowanie różnic pomiędzy dziećmi wychowującymi się w nowej rodzinie, ustawodawca dopuścił możliwość zmiany nazwiska dziecku na nazwisko ojczyma.
✔️ Zmiana nazwiska dziecku na nazwisko męża matki co do zasady nie wpływa na wysokość alimentów od ojca. Oczywiście nie można wykluczyć, że na sytuację rodziny nie wpłynie nowy związek matki, jednak decydująca nie jest tu sama zmiana nazwiska dziecka. Kwestie zmiany wysokości alimenty zawsze rozstrzygane są przez sąd indywidualnie.
✔️ Ustawodawca dopuścił 2 tryby, w wyniku których może dojść do zmiany nazwiska dziecku na nazwisko ojczyma. Zgoda ojca na taką zmianę nie zawsze jest potrzebna. W razie jej braku może ją ,,zastąpić’’ decyzja sądu.
✔️ Do zmiany nazwiska dziecka bez zgody ojca może dojść w sytuacji, gdy matka wystąpiła do sądu opiekuńczego z wnioskiem o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka, a organ orzekający wyraził na to zgodę w postanowieniu – zastępując zgodę ojca.
✔️ W razie jakichkolwiek wątpliwości w sprawie zmiany nazwiska dziecka, czy też w kwestii zmiany nazwiska dziecka w trybie administracyjnym zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią Adwokacką. Posiadamy oddziały w Wolsztynie, Świeciu, Nowym Tomyślu oraz Poznaniu. Możliwa jest także konsultacja online lub telefonicznie!
Źródło:
- https://arslege.pl/obowiazek-alimentacyjny-wzgledem-przysposobionego/k2/a578/
- https://arslege.pl/zadanie-alimentow-sprzeczne-z-zasadami-wspolzycia-spolecznego/k2/a2460/
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-rodzinny-i-opiekunczy-16785962/art-90
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/prawo-o-aktach-stanu-cywilnego-18148247/art-69
Adwokat w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych i spadkowych. Posiada bogatą praktykę w sprawach o rozwód, podział majątku, kontakty z dziećmi, władzę rodzicielską i opiekę nad dziećmi. Specjalizuje się zwłaszcza w trudnych rozwodach – gdy w grę wchodzi podział majątku firmowego, walka o winę lub o dzieci.
Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także podyplomowe studia z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Następnie ukończyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Wykonywała zawód radcy
prawnego. Obecnie wykonuje zawód adwokata. Prowadzi praktykę adwokacką w Poznaniu, Wolsztynie oraz w Świeciu. W trudnych sprawach o rozwód oraz o podział majątku wspólnego reprezentuje klientów w całej Polsce.
Autorka licznych publikacji z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego.
Prawnik w Poznaniu, aplikant radcowski przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych – zwłaszcza spraw o alimenty, kontakty z dziećmi i władzę rodzicielską.
Absolwentka prawa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Studia kończone obroną pracy magisterskiej pt. „Sytuacja zwierząt w prawie cywilnym ze szczególnym uwzględnieniem rękojmi przy sprzedaży”. Dzięki temu połączyła jedną z jej ulubionych dziedzin prawa - czyli prawa cywilnego z kynologią.
Doświadczenie zawodowe zdobywała już w czasie studiów, pracując w kancelariach adwokackich i radcowskich, a także w Urzędzie Skarbowym Poznań - Winogrady, dzięki czemu poza zagadnieniami prawnymi posiada praktyczną znajomość prawa podatkowego.
Prywatnie wielka miłośniczka psów i szeroko pojętej kynologii, uwielbia także koreańskie filmy i seriale.
