Na skutek okoliczności, określonych przez ustawodawcę w przepisach kodeksu postępowania cywilnego, sąd może lub zobligowany jest do zawieszenia toczącego się postępowania. Nie oznacza to jednak jego zakończenia, a wstrzymanie biegu. Na szczęście istnieje możliwość odwieszenia sprawy w sądzie, czyli podjęcie zawieszonego postępowania cywilnego. Odwieszenie sprawy w sądzie nie jest jednak tożsame z jej wznowieniem po dniu uprawomocnienia się wyroku. Sprawdź, kiedy i jak jest to możliwe.
Wznowienie postępowania cywilnego a odwieszenie sprawy w pierwszej instancji
Wznowienie postępowania cywilnego nie jest tym samym co odwieszenie zawieszonego postępowania. Co istotne, wznowienie postępowania dotyczy sprawy prawomocnie zakończonej, natomiast odwieszenie sprawy zawieszonej. Oba mechanizmy różnią się od siebie i mają różne cele.
Skargą o wznowienie postępowania można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. Zawieszenie postępowania cywilnego oznacza natomiast chwilowe wstrzymanie biegu sprawy toczącej w pierwszej instancji. Ma ono miejsce jeszcze przed wydaniem wyroku kończącego postępowanie.
Podstawy wniesienia skargi o wznowienie postępowania
Podstawą wznowienia postępowania może być m.in. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego lub nieważność:
- jeżeli w składzie sądu pierwszej instancji uczestniczyła osoba nieuprawniona;
- jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się wyroku nie mogła domagać się wyłączenia,
- jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania
Co więcej, można żądać wznowienia:
- na tej podstawie, że wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym albo został uzyskany za pomocą przestępstwa;
- w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia faktów lub dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać wcześniej;
- jeżeli na treść wyroku miało wpływ postanowienie niekończące postępowania w sprawie, wydane na podstawie aktu normatywnego uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, uchylone lub zmienione zgodnie z art. 4161 KPC
Zawieszenie postępowania – co oznacza i kiedy jest możliwe?
Gdy sąd zawiesi postępowanie, nie podejmuje on wówczas żadnych czynności, za wyjątkiem tych, które związane są z podjęciem postępowania lub zabezpieczeniem powództwa lub dowodów. Co ważne, co do zasady zawieszenie postępowania cywilnego skutkuje także zawieszeniem biegu terminów sądowych. To istotne z punktu widzenia stron. W przeciwnym wypadku mogłoby się okazać, że pewne czynności ze względu na zawieszenie nie będą mogły być już podjęte.
Ustawodawca przewiduje możliwość zawieszenia postępowania:
- z mocy prawa,
- z urzędu,
- na wniosek.
Czy możliwe jest odwieszenie postępowania w sądzie?
Ponieważ zawieszenie postępowania cywilnego oznacza jedynie wstrzymanie jego biegu, możliwe jest także jego odwieszenie, a precyzyjnie mówiąc podjęcie zawieszonego postępowania. Postępowanie może zostać podjęte z urzędu przez sąd, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. W szczególności nastąpi to:
- w razie śmierci jednej ze stron – z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następcy prawnego albo ustanowienia kuratora spadku,
- gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie,
- gdy zarządca sukcesyjny przestał pełnić funkcję – z dniem zgłoszenia się lub wskazania kolejnego zarządcy sukcesyjnego.
Wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania
Postępowanie cywilne może zostać także podjęte po jego zawieszeniu na wniosek. Zgodnie z art. 181 § 1 KPC może on zostać złożony przez którąkolwiek ze stron. Kiedy? Możliwe jest to:
- gdy postępowanie zostało zawieszone na wniosek spadkobiercy – po złożeniu oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku albo po upływie terminu do złożenia takiego oświadczenia,
- gdy postępowanie zostało zawieszone na wniosek obu stron – nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od daty wydania postanowienia o zawieszeniu, chyba że strony we wniosku o zawieszenie oznaczyły dłuższy termin,
- gdy postępowanie zostało zawieszone wskutek niestawiennictwa stron – wystarczający jest ich wniosek o podjęcie postępowania.
Zawieszenie postępowania z mocy prawa
Zawieszenie postępowania z urzędu może mieć charakter:
- obligatoryjny,
- fakultatywny.
Obligatoryjne zawieszenie postępowania – kiedy ma miejsce?
Obligatoryjne zawieszenie oznacza, że w razie zaistnienia przesłanek wymienionych enumeratywnie w przepisach kodeksu postępowania cywilnego, sąd musi zawiesić toczące się postępowanie. Przyczyny zawieszenia z urzędu wskazuje art. 174 KPC. Są to m.in.:
- śmierć strony lub jej przedstawiciela ustawowego;
- w sprawach dotyczących masy upadłości, układu lub postępowania sanacyjnego, gdy ogłoszono upadłość, wszczęto wtórne postępowanie lub ustanowiono zarządcę;
- wygaśnięcia funkcji zarządcy sukcesyjnego;
- znajdowanie się przez stronę lub jej przedstawiciela ustawowego w miejscowości pozbawionej wskutek nadzwyczajnych wydarzeń komunikacji z siedzibą sądu.
Dodatkowo zawieszenie obligatoryjne z urzędu następuje, gdy w sprawie obowiązkowe jest zastępstwo adwokata lub radcy prawnego, a zmarli, zostali skreśleni z listy, utracili prawo do wykonywania zawodu albo utracili zdolność procesową. W takim wypadku sąd wyznacza jednak termin do wskazania nowego adwokata lub radcy prawnego i po jego upływie podejmuje postępowanie.
Fakultatywne zawieszenie postępowania – kiedy sąd może, ale nie musi zawiesić sprawę?
Zawieszenie z urzędu fakultatywne oznacza, że decyzja o zawieszeniu należy do sądu, któremu ustawodawca pozostawił dowolność. Kiedy sąd może zawiesić postępowanie? Na okoliczności wskazuje art. 177 KPC, tj. m.in.:
- gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego lub od decyzji organu administracji publicznej,
- gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania, które toczy się przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości UE,
- w razie niestawiennictwa obu stron na rozprawie, a ustawa nie stanowi inaczej,
- w razie niestawiennictwa na rozprawie powoda, gdy nie żądał on rozpoznania sprawy pod swoją nieobecność, a pozwany nie zgłosił wniosku o rozpoznanie sprawy.
Zawieszenie na wniosek
Sąd może także zawiesić postępowanie na wniosek. Zgodnie z art. 178 KPC, strony postępowania muszą jednak złożyć zgodny wniosek w przedmiocie zawieszenia.
Marlena Słupińska-Strysik
Podsumowanie – Żądanie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem sądu pierwszej instancji adwokat Poznań
✔️ Wznowienie postępowania cywilnego to nie to samo co odwieszenie zawieszonej sprawy.
✔️ Skargą o wznowienie postępowania można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem.
✔️ Podstawą wznowienia postępowania może być orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego lub nieważność m.in. jeżeli w składzie sądu pierwszej instancji uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się wyroku nie mogła domagać się wyłączenia.
✔️ Najłatwiejszym sposobem, aby szybko działać i nie dopuścić do umorzenia sprawy w przypadku jest zawieszenia jest konsultacja z doświadczonym adwokatem. Może się ona odbyć online, telefonicznie lub w naszym oddziale w:
- 📍 Poznaniu,
- 📍 Wolsztynie,
- 📍 Świeciu,
- 📍 Nowym Tomyślu.
W artykule znajdziesz formularz kontaktowy.
Źródło:
- https://lexlege.pl/kpc/art-178/
- https://lexlege.pl/kpc/art-177/
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-postepowania-cywilnego-16786199/art-174
- https://arslege.pl/podjecie-postepowania-na-wniosek-strony/k14/a7822/
Adwokat w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych i spadkowych. Posiada bogatą praktykę w sprawach o rozwód, podział majątku, kontakty z dziećmi, władzę rodzicielską i opiekę nad dziećmi. Specjalizuje się zwłaszcza w trudnych rozwodach – gdy w grę wchodzi podział majątku firmowego, walka o winę lub o dzieci.
Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także podyplomowe studia z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Następnie ukończyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Wykonywała zawód radcy
prawnego. Obecnie wykonuje zawód adwokata. Prowadzi praktykę adwokacką w Poznaniu, Wolsztynie oraz w Świeciu. W trudnych sprawach o rozwód oraz o podział majątku wspólnego reprezentuje klientów w całej Polsce.
Autorka licznych publikacji z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego.
Prawnik w Poznaniu, aplikant radcowski przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych – zwłaszcza spraw o alimenty, kontakty z dziećmi i władzę rodzicielską.
Absolwentka prawa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Studia kończone obroną pracy magisterskiej pt. „Sytuacja zwierząt w prawie cywilnym ze szczególnym uwzględnieniem rękojmi przy sprzedaży”. Dzięki temu połączyła jedną z jej ulubionych dziedzin prawa - czyli prawa cywilnego z kynologią.
Doświadczenie zawodowe zdobywała już w czasie studiów, pracując w kancelariach adwokackich i radcowskich, a także w Urzędzie Skarbowym Poznań - Winogrady, dzięki czemu poza zagadnieniami prawnymi posiada praktyczną znajomość prawa podatkowego.
Prywatnie wielka miłośniczka psów i szeroko pojętej kynologii, uwielbia także koreańskie filmy i seriale.
