Sytuacja matki dziecka, którego ojciec odbywa karę pozbawienia wolności, nie jest łatwa, zarówno z punktu widzenia emocjonalnego, finansowego, jak i prawnego. Kluczowe dla samotnej matki może być pełnienie władzy rodzicielskiej przez ojca, który chce mieć wpływ na decyzje związane z wychowaniem, a w razie, gdy rodzice nie pozostają w związku małżeńskim, możliwość wystąpienia o alimenty. Co przepisy i orzecznictwo mówią o prawach matki?
Pobyt ojca dziecka w więzieniu a alimenty od skazanego rodzica
Odbywanie kary pozbawienia wolności nie wpływa co do zasady na sam fakt obowiązku alimentacyjnego i nie skutkuje zawieszeniem lub umorzeniem alimentów. Pobyt w więzieniu nie wpływa też automatycznie na obniżenie zasądzonych alimentów, choć warto zaznaczyć, że może on mieć wpływ na wysokość świadczenia.
Ustalając wysokość świadczenia alimentacyjnego, sąd bierze bowiem pod uwagę możliwości zarobkowe zobowiązanego, które mogą ulec zmianie z powodu odbywania kary. Z drugiej jednak strony osadzeni mają możliwość wykonywania pracy w zakładzie karnym. W orzecznictwie można zauważyć pogląd, zgodnie z którym zmiana wysokości zarobków z powodu popełnienia przestępstwa nie powinna wpływać na obniżenie należnego dziecku świadczenia.
🔔 Sprawdź mój kanał na YouTube 👉👉 Jak obliczyć wysokość alimentów na dziecko – WSZYSTKO co musisz wiedzieć! Część 1 💸👶
Wsparcie finansowe samotnej matki
Matka samotnie wychowująca dziecko, którego ojciec przebywa w więzieniu, może także liczyć na wsparcie finansowe ze strony państwa. Przykładem jest możliwość skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkowego, czyli tzw. ulgi dla samotnego rodzica.
Aby w rocznym zeznaniu PIT móc podwójnie wykorzystać kwotę wolną od podatku, ojciec musi jednak odbywać karę pozbawienia wolności, a nie być tylko tymczasowo aresztowany (bez względu okres, na jaki orzeczono ten środek zapobiegawczy).
Pobyt ojca w więzieniu a władza rodzicielska
Odbywanie kary pozbawienia wolności nie skutkuje automatycznym pozbawieniem lub ograniczeniem władzy rodzicielskiej. Zgodnie z art. 107 KRO, jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom żyjącym w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może ze względu na dobro dziecka określić sposób jej wykonywania i utrzymywania kontaktów z dzieckiem.
Stosownie do powyższego, podczas pobytu ojca w więzieniu, sąd może powierzyć władzę rodzicielską matce, ograniczając władzę ojca przebywającego w więzieniu do określonych obowiązków lub uprawnień.
Ograniczenie władzy skutkuje bowiem brakiem możności podejmowania decyzji dotyczących dziecka przez ojca w określonym zakresie i możliwością ich samodzielnego podejmowania przez matkę.
🧐 Zobacz także 👉👉 Przesłanki ograniczenia praw rodzicielskich ojcu ❌👶👨🦰
Kara pozbawienia wolności a pozbawienie władzy rodzicielskiej
Kiedy pobyt w więzieniu może wywołać skutek w postaci odebrania praw? Decydujące znaczenie ma m.in.:
- długość kary;
- charakter popełnionego przestępstwa, a w szczególności, gdy przestępstwo zostało popełnione na szkodę dziecka;
- zachowanie skazanego w trakcie odbywania kary;
- dotychczasowe kontakty z dzieckiem.
Odbywanie przez ojca dziecka kary pozbawienia wolności może mieć wpływ na ograniczenie lub pozbawienie władzy rodzicielskiej, ale szczegóły każdorazowo rozpatrywane są przez sąd opiekuńczy.
⚖️ Orzecznictwo
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 października 1999 r., sygn. akt: I CKN 614/99, podniósł, iż: „fakt odbywania przez ojca dziecka kary pozbawienia wolności nie może stanowić jedynej przesłanki pozbawienia go władzy rodzicielskiej”.
👀 Sprawdź 👉👉 Czy pozbawienie praw rodzicielskich zwalnia z płacenia alimentów? 💸👶
Pobyt w więzieniu rodzica a kontakty dziecka z ojcem
Pobyt ojca w więzieniu nie pozbawia go prawa do kontaktu z dzieckiem. Zgodnie z art. 113 KRO, rodzice i dzieci mają prawo, a nawet obowiązek utrzymywania kontaktów ze sobą. Ustawodawca wskazał wprost, że uprawnienie i powinność ta są niezależne nawet od władzy rodzicielskiej.
Kontakty osadzonego w więzieniu ojca z małoletnim dzieckiem są jednak często utrudnione ze względu na organizację jednostki penitencjarnej oraz konieczności uwzględnienia dobra dziecka. Każda sytuacja powinna być jednak oceniana indywidualnie.
Marlena Słupińska-Strysik
Podsumowanie – ojciec w więzieniu a ograniczenie władzy rodzicielskiej i świadczenie alimentacyjne Adwokat Poznań
✔️ Zgodnie z art. 133 KRO, rodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie.
✔️ Choć pobyt w ośrodku penitencjarnym może utrudniać wykonywanie obowiązku alimentacyjnego, to jednak rodzic w dalszym ciągu zobowiązany jest łożyć na małoletnie dziecko.
✔️ Jeżeli władza rodzicielska nie może być ona wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, tudzież lub gdy rodzice żyją w rozłączeniu i wymaga tego dobro dziecka, sąd może stosowanie władzy rodzicielskiej pozbawić lub ją ograniczyć. Odbywanie kary pozbawienia wolności może zaś z całą pewnością stanowić powód takich trudności.
✔️ Jeżeli potrzebujesz wsparcia prawnego w sprawie, gdy ojciec dziecka przebywa w więzieniu zapraszamy na konsultację w oddziale naszej Kancelarii w:
📍 Poznaniu,
📍 Wolsztynie,
📍 Świeciu,
📍 Nowym Tomyślu.
W artykule powyżej znajdziesz formularz kontaktowy.
Źródło:
- https://www.podatki.gov.pl/poradniki-i-informatory/osoba-samotnie-wychowujaca-dziecko/
- https://lexlege.pl/krio/art-107/
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-rodzinny-i-opiekunczy-16785962/art-113
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-rodzinny-i-opiekunczy-16785962/art-133
Adwokat w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych i spadkowych. Posiada bogatą praktykę w sprawach o rozwód, podział majątku, kontakty z dziećmi, władzę rodzicielską i opiekę nad dziećmi. Specjalizuje się zwłaszcza w trudnych rozwodach – gdy w grę wchodzi podział majątku firmowego, walka o winę lub o dzieci.
Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także podyplomowe studia z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Następnie ukończyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Wykonywała zawód radcy
prawnego. Obecnie wykonuje zawód adwokata. Prowadzi praktykę adwokacką w Poznaniu, Wolsztynie oraz w Świeciu. W trudnych sprawach o rozwód oraz o podział majątku wspólnego reprezentuje klientów w całej Polsce.
Autorka licznych publikacji z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego.
Prawnik w Poznaniu, aplikant radcowski przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych – zwłaszcza spraw o alimenty, kontakty z dziećmi i władzę rodzicielską.
Absolwentka prawa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Studia kończone obroną pracy magisterskiej pt. „Sytuacja zwierząt w prawie cywilnym ze szczególnym uwzględnieniem rękojmi przy sprzedaży”. Dzięki temu połączyła jedną z jej ulubionych dziedzin prawa - czyli prawa cywilnego z kynologią.
Doświadczenie zawodowe zdobywała już w czasie studiów, pracując w kancelariach adwokackich i radcowskich, a także w Urzędzie Skarbowym Poznań - Winogrady, dzięki czemu poza zagadnieniami prawnymi posiada praktyczną znajomość prawa podatkowego.
Prywatnie wielka miłośniczka psów i szeroko pojętej kynologii, uwielbia także koreańskie filmy i seriale.
