Śmierć jednego z rodziców nigdy nie jest łatwą sytuacją. Poza koniecznością poradzenia sobie z emocjonalnymi trudnościami i przeżyciem żałoby często mogą pojawić się także problemy natury prawnej związane z opieką nad dzieckiem. Szczególnie często dotyczą one związków nieformalnych oraz dzieci, które z nich pochodzą. Jakie prawa do dzieci ma ojciec w razie śmierci matki, jeśli nie byli oni małżeństwem?
Prawa ojca do dziecka po śmierci matki
W zależności od zakresu władzy rodzicielskiej przysługującej drugiemu rodzicowi, sytuacja dziecka na wypadek śmierci jednego z nich, wygląda następująco:
- Pełen zakres władzy rodzicielskiej – drugi rodzic automatycznie przejmuje opiekę nad dzieckiem.
- Ograniczona władza rodzicielska – ojciec dziecka nie nabywa władzy automatycznie. Może on jednak wnioskować o przywrócenie pełni praw rodzicielskich po ich ograniczeniu. Sąd ocenia wówczas, czy nie ma ku temu przeciwskazań; do czasu rozstrzygnięcia organ orzekający może ustanowić tymczasowego opiekuna tj. najczęściej w osobie najbliższego krewnego.
- Pozbawienie praw rodzicielskich – dziecko trafia pod opiekę najbliższych krewnych wskazanych przed sąd, a jeśli takich osób nie ma – do rodziny zastępczej.
Prawa do opieki nad dzieckiem po śmierci jednego z rodziców
Zgodnie z art. 94 § 1 KRO, w razie śmierci matki władza rodzicielska przysługuje ojcu posiadającemu pełnię praw rodzicielskich. Zatem sytuacja ojca z dzieckiem, z punktu widzenia praw i obowiązków wynikających z władzy rodzicielskiej, nie ulega zmianie.
💡Przykład:
Pan Andrzej i pani Anna żyli w wieloletnim konkubinacie i wychowywali wspólne dzieci. Pan Andrzej uznał oboje z nich zaraz po ich urodzeniu. Pani Anna zginęła w wypadku samochodowym. Rodzice pani Anny nie akceptowali związku córki i pana Andrzeja, dlatego po jej śmierci chcieli przejąć pieczę nad wnukami. Pan Andrzej posiadał jednak, jako biologiczny ojciec, pełną władzę rodzicielską. Po śmierci partnerki nadal sprawował więc pełną opiekę nad osobą i majątkiem dzieci.
Prawa ojca z ograniczoną władzą rodzicielską do dziecka po śmierci matki
Po śmierci jednego z rodzica, w przypadku, kiedy drugi z nich ma ograniczoną władzę rodzicielską, dziecko pozostaje pod tymczasową opieką osoby wyznaczonej przez sąd rodzinny. Zwykle jest to najbliższy krewny czy babcia. Sąd może jednak umieścić dziecka także u ojca, jeśli dobro dziecka tego wymaga.
Przywrócenie władzy rodzicielskiej po ograniczeniu praw rodzicielskich ojca przed sądem
W razie śmierci matki, władza rodzicielska nie powraca niejako do ojca z automatu, bez potrzeby podejmowania jakichkolwiek działań. W tej sytuacji ojciec dziecka może złożyć wniosek o przywrócenie władzy rodzicielskiej. Jeżeli nie będzie przeciwwskazań, sąd może orzec, iż małoletni trafi do niego.
🧐 Sprawdź 👉👉 Przywrócenie władzy rodzicielskiej po ograniczeniu praw rodzicielskich 📃🖌️
Co z małoletnim dzieckiem po śmierci matki, w przypadku pozbawienia praw rodzicielskich ojca?
Sytuacja prawna ojca komplikuje się, jeśli przed śmiercią matki został on pozbawiony władzy rodzicielskiej. Po śmierci rodzica, któremu w wyroku powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, władza drugiego nie zostaje przywrócona automatycznie.
Powyższe stanowi swego rodzaju zabezpieczenie interesów dziecka – jego zagrożone dobro jest bowiem podstawą ograniczenia lub pozbawienia władzy rodzicielskiej. W przypadku automatycznego przywrócenia pełni praw rodzicowi w chwili śmierci drugiego rodzica przy którym dziecko dotychczas przebywało, dobro dziecka mogłoby zostać naruszone. W tej sytuacji, dziecko trafia do najbliższych krewnych wskazanych przez sąd opiekuńczy lub do rodziny zastępczej.
Marlena Słupińska-Strysik
Podsumowanie – Pomoc adwokata przed sądem w sprawach dotyczących pieczy nad dzieckiem po śmierci jednego z rodziców
Zgodnie z art. 93 § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, a zatem matce i ojcu w takim samym zakresie. Na władzę rodzicielską rodziców nie ma wpływu to, czy pozostają oni w związku małżeńskim, czy też po rozwodzie. Z punktu widzenia ojca dziecka istotne jest jedynie uznanie lub ustalenie ojcostwa. Jeśli zatem wychowujący dziecko mężczyzna widnieje w jego akcie urodzenia, wówczas jego władza rodzicielska jest taka sama, jak władza matki – o ile nie zapadło inne rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie.
Jeśli przed sądem potrzebujesz pomocy doświadczonego adwokata w sprawach dotyczących dziedziczenia majątku, czy też w związku z pieczą nad dzieckiem, miejscem pobytu dziecka i kontaktów z dzieckiem, zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią Adwokacką. Oferujemy kompleksową pomoc prawną w sprawach z zakresu prawa rodzinnego na każdym etapie postępowania.
Źródło:
- https://arslege.pl/wladza-rodzicielska-przyslugujaca-jednemu-z-rodzicow/k2/a524/
- https://arslege.pl/uprawnienie-do-wykonywania-wladzy-rodzicielskiej/k2/a523/
Adwokat w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych i spadkowych. Posiada bogatą praktykę w sprawach o rozwód, podział majątku, kontakty z dziećmi, władzę rodzicielską i opiekę nad dziećmi. Specjalizuje się zwłaszcza w trudnych rozwodach – gdy w grę wchodzi podział majątku firmowego, walka o winę lub o dzieci.
Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także podyplomowe studia z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Następnie ukończyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Wykonywała zawód radcy
prawnego. Obecnie wykonuje zawód adwokata. Prowadzi praktykę adwokacką w Poznaniu, Wolsztynie oraz w Świeciu. W trudnych sprawach o rozwód oraz o podział majątku wspólnego reprezentuje klientów w całej Polsce.
Autorka licznych publikacji z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego.
Prawnik w Poznaniu, aplikant radcowski przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych – zwłaszcza spraw o alimenty, kontakty z dziećmi i władzę rodzicielską.
Absolwentka prawa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Studia kończone obroną pracy magisterskiej pt. „Sytuacja zwierząt w prawie cywilnym ze szczególnym uwzględnieniem rękojmi przy sprzedaży”. Dzięki temu połączyła jedną z jej ulubionych dziedzin prawa - czyli prawa cywilnego z kynologią.
Doświadczenie zawodowe zdobywała już w czasie studiów, pracując w kancelariach adwokackich i radcowskich, a także w Urzędzie Skarbowym Poznań - Winogrady, dzięki czemu poza zagadnieniami prawnymi posiada praktyczną znajomość prawa podatkowego.
Prywatnie wielka miłośniczka psów i szeroko pojętej kynologii, uwielbia także koreańskie filmy i seriale.
