Ograniczenie praw rodzicielskich ojcu zdarza się w polskich sądach bardzo często. Niejednokrotnie dotyka także świetnych ojców. Ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu coraz częściej pojawia się, „niemal w pakiecie” z orzeczeniem rozwodu.
Na czym polega władza rodzicielska?
Władza rodzicielska stanowi ogół praw i obowiązków, które spoczywają na każdym rodzicu dziecka. Co do zasady władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom. Rodzice wspólnie decydują o takich kwestiach jak kierunek kształcenia dziecka, jego wychowanie, sposób leczenia. Powinna być ona wykonywana w sposób służący dobru dziecka. Na wykonywanie władzy rodzicielskiej składają się następujące czynności:
- piecza nad osobą dziecka, czyli inaczej mówiąc wychowanie i kierowanie dzieckiem,
- piecza nad majątkiem dziecka, czyli zarząd jego majątkiem. UWAGA! Nie dotyczy to zarobków dziecka oraz rzeczy oddanych dziecku do swobodnego używania,
- reprezentacja dziecka, czyli innymi słowy działanie jak przedstawiciel ustawowy dziecka w stosunkach z osobami trzecimi.
Bezpośrednio o władzy rodzicielskiej mówi nam art. 95 § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego:
„Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.„
Zobacz także: Jak ograniczyć władzę rodzicielską ojcu?
Na czym polega ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu
Ograniczenie władzy rodzicielskiej to nic innego jak zawężenie praw rodzicielskich, które przysługują ojcu względem dziecka.
O sposobie ograniczenia władzy rodzicielskiej decyduje sąd, który może zawęzić ojcu prawa rodzicielskie wobec dziecka do:
- współdecydowania o najważniejszych sprawach dziecka,
- bycia informowanym o podejmowanych decyzjach w sprawach dziecka.
Pamiętaj! Musisz odróżniać ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu od pozbawienia władzy rodzicielskiej. Ograniczenie praw rodzicielskich polega jedynie na zawężeniu praw rodzicielskich. Tymczasem Pozbawienie praw rodzicielskich powoduje utratę wszelkich praw i obowiązków składających się na władze rodzicielską.
Przyczyny ograniczenia praw rodzicielskich przez sąd
Aby doszło do ograniczenia władzy rodzicielskiej ojcu musi wystąpić jedna z dwóch następujących przesłanek:
- rodzice żyją w rozłączeniu,
- zagrożone jest dobro dziecka.
Opiszę je poniżej.
Zobacz także: Jak napisać pozew o alimenty?
Pierwsza przesłanka: życie rodziców w rozłączeniu
Mówiąc o życiu w rozłączeniu mamy na myśli takie sytuacje jak:
- rozwód rodziców,
- separacja faktyczna,
- konkubinat z osobą trzecią.
W praktyce owo „rozłączenie” oznacza sytuację, gdy dziecko w związku z sytuacją jaka nastąpiła między Tobą, a ojcem dziecka (np. rozstanie) zamieszkuje tylko z Tobą. Ojciec dziecka mieszka z kolei osobno. Jak wiesz, sytuacje zdarzają się różne i może pewnego razu wystąpić nagła potrzeba podjęcia szybkiej decyzji dotyczącej dziecka. W końcu życie jest pełne nieprzewidzianych sytuacji, które wymagają od nas szybkiej reakcji.
Przykład:
Anna Nowak i Jan Kowalski żyli w konkubinacie i rozstali się. Mają 14-letniego syna Jacka Kowalskiego, który mieszka obecnie z matką. Rodzice Jacka nie potrafią ze sobą rozmawiać, stale się kłócą i robią sobie wzajemnie na złość. Syn ma możliwość wyjazdu na wycieczkę zagraniczną, ponieważ zwolniło się jedno miejsce, warunek jest jeden – decyzję trzeba podjąć teraz. Anna Nowak wie, że Jan Kowalski nie zgodzi się na wyjazd, bo zawsze robi jej na przekór, również w sprawach Jacka.
Powyższy przykład pokazuje, że w sytuacji, gdy dziecko żyje na co dzień tylko z Tobą, ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu może być uzasadnione. Pozwoli to na sprawne i w razie potrzeby szybkie podejmowanie decyzji odnośnie dziecka i jego spraw. Bez konieczności proszenia się drugiej strony o zdanie.
Zobacz także: Wysokość alimentów na dziecko w 2023 r.
Druga przesłanka: zagrożenie dobra dziecka
Inną przesłanką, która uzasadnia ograniczenie władzy rodzicielskiej jest zagrożenie dobra dziecka. Chodzi tutaj przede wszystkim o takie działania podejmowane przez ojca, które mają niekorzystny wpływ na Wasze dziecko. W tym wypadku mamy cały wachlarz sytuacji, które zagrażają dobru dziecka, a takich jak:
- przemoc (fizyczna, psychiczna),
- różnego rodzaju uzależnienia (alkohol, hazard, narkotyki),
- występowanie poważnej choroby psychicznej u ojca,
- zaniedbywanie dziecka i jego spraw.
Przykład:
Anna Nowak i Jan Kowalski mają dwójkę dzieci Natalię i Piotra. Rodzice dzieci żyją osobno, rozstali się w zgodzie. Do tej pory wszystko układało się dobrze, rodzice wspólnie decydowali o wszystkich sprawach dzieci, a małoletni chętnie jeździli do taty. Jednak Jan Kowalski wpadł w uzależnienie od alkoholu, bardzo często znajduje się pod wpływem, nawet jak przyjeżdżały dzieci. Anna Nowak nie ma możliwości porozumiewania się z Janem Kowalskim w kwestiach dotyczących dzieci, gdyż ten z reguły jest zbyt pijany żeby rozmawiać. Taki stan rzeczy uniemożliwia Annie Nowak szybkie decydowanie w razie potrzeby o sprawach dzieci.
W sytuacji przedstawionej w powyższym przykładzie ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu jest uzasadnione chorobą alkoholową. Przecież matka dzieci musi mieć możliwość szybkiego reagowania w razie potrzeby w sprawach dzieci. W przypadku, gdy ojciec dzieci wyjdzie „na prostą” i porzuci alkohol będzie mógł walczyć w sądzie o przywrócenie mu pełni praw rodzicielskich.
Czy ograniczenie władzy rodzicielskiej ma wpływ na kontakty ojca z dzieckiem?
Ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu nie powoduje żadnych konsekwencji w zakresie kontaktów ojca z dzieckiem. Tak więc mimo ograniczenia władzy rodzicielskiej ojciec nadal ma prawo, ale i obowiązek utrzymywania kontaktów ze swoim dzieckiem. Ojciec dziecka z ograniczona władzą rodzicielską może utrzymywać kontakty z dzieckiem w każdej formie.
UWAGA! Nie możesz powoływać się na ograniczenie władzy rodzicielskiej, gdy ojciec dziecka będzie chciał zobaczyć się z dzieckiem! Ojciec dziecka ma do tego prawo, a ograniczenie władzy rodzicielskiej na to nie wpływa. Natomiast Tobie można wówczas zarzucić utrudnianie kontaktów ojca z dzieckiem, co może nawet wiązać się z karą pieniężną.
Zobacz także: Kalkulator alimentów na dziecko
Ograniczenie praw rodzicielskich ojca a alimenty i kontakty z dzieckiem
Czy ograniczenie władzy rodzicielskiej może w jakiś sposób wpłynąć na obowiązek płacenia alimentów? Otóż nie, ograniczenie ojcu władzy rodzicielskiej nie powoduje żadnych konsekwencji w zakresie obowiązku alimentacyjnego. Ojciec dziecka nadal ma obowiązek dostarczania środków utrzymania i wychowania dziecka. Sytuacja w tym zakresie jest taka sama jak przy kontaktach ojca z dzieckiem.
Pamiętaj! Ograniczenie władzy rodzicielskiej nie powoduje żadnych konsekwencji w zakresie kontaktów ojca z dzieckiem oraz obowiązku alimentacyjnego. Dlatego też jeśli w Twoim przypadku występują przesłanki do ograniczenia ojcu władzy rodzicielskiej nie wahaj się i złóż w tym zakresie wniosek do sądu!
Marlena Słupińska-Strysik
Jak ograniczyć prawa rodzicielskie ojcu?
O tym czy ojcu zostanie ograniczona władza rodzicielska decyduje zawsze sąd. Postępowanie w tym zakresie można rozpocząć na dwa sposoby:
- zawierając w pozwie rozwodowym takie żądanie,
- składając do sądu osobny wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej.
Jest to pierwszy krok, który zainicjuje postępowanie w zakresie ograniczenia władzy rodzicielskiej.
UWAGA! Postępowanie o ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu wymaga odpowiedniego przygotowania! Jeszcze przed złożeniem wniosku w tym zakresie zacznij zbierać dowody, które poświadczą fakt nieprawidłowego wykonywania władzy rodzicielskiej przez ojca. Powołaj również świadków, którzy poświadczą nieprawidłowe postępowanie ojca i konieczność ograniczenia mu władzy rodzicielskiej.
Dołączone do wniosku o ograniczenie władzy rodzicielskiej dowody muszą być przekonujące. Mogą być to zdjęcia, filmiki, nagrania bądź cokolwiek innego co będzie udowadniać twierdzenia zawarte we wniosku. Istotne będzie również Twoje przesłuchanie i zeznania świadków.
Jakich pytań możesz się z kolei spodziewać? Zwykle sąd pyta o:
- zainteresowanie dzieckiem ze strony ojca,
- uzależnienia,
- reakcje dziecka na spotkanie z ojcem,
- czy też umiejętności wspólnego podejmowania decyzji przez rodziców odnośnie dziecka.
Sąd podejmując decyzję o ograniczeniu władzy rodzicielskiej ojcu oprze się na dowodach oraz przesłuchaniach rodziców i świadków. Sprawy o ograniczenie władzy rodzicielskiej nie są niczym przyjemnym, a ojciec dziecka może zawzięcie się bronić przed ograniczeniem mu władzy.
Ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu – orzecznictwo
Ograniczenie władzy rodzicielskiej jest przedmiotem naprawdę wielu orzeczeń sądowych. Poniżej przytoczę Ci kilka z nich.
Jak stwierdził Sąd Najwyższy w swoim orzeczeniu z dnia 01.02.2000 r. III CKN 1148/99:
„Po rozwodzie rodziców powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem następuje z zasady tylko jednemu z nich (art. 107 § 1 k.r.o.). Zachowanie uprawnień obojga rodziców nastąpić może w sytuacji wyjątkowej, a mianowicie wówczas, gdy istnieje całkowita zgodność między nimi przy wykonywaniu pieczy nad małoletnim dzieckiem.”
Innym przykładem jest orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 10.05.2017 r. I ACa 1436/16:
„Wybór sposobu ograniczenia władzy rodzicielskiej drugiego z rodziców z którym dziecko nie będzie przebywało w sposób stały wymaga odniesienia do okoliczności dotyczących aktualnej sytuacji życiowej dziecka stron oraz związanego z tym wzajemnego stosunku małżonków i rozważenia na tej podstawie, w jakim zakresie wzgląd na dobro dziecka uzasadnia potrzebę i pozwala – bez obawy o częste konflikty – na wspólne wykonywanie przez oboje rozwiedzionych rodziców obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, należącego do władzy rodzicielskiej.”
Ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu – podsumowanie
Jak widzisz sprawy związane z ograniczeniem władzy rodzicielskiej ojcu nie należą do przyjemnych, a samo postępowanie wymaga od Ciebie opracowania odpowiedniej strategii.
Dlatego zanim zdecydujesz się złożyć wniosek o ograniczenie praw rodzicielskich ojcu zbierz dokumenty stanowiące mocne dowody oraz przygotuj się do przesłuchania. Pamiętaj! Pierwszy krok w skutecznej walce o ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu to odpowiednie podejście i przygotowanie do sprawy!
Potrzebujesz adwokata w sprawie o ograniczenie władzy rodzicielskiej?
Nasza Kancelaria Adwokacka posiada bardzo bogate doświadczenie w sprawach o ograniczenie władzy rodzicielskiej, kontakty z dziećmi i alimenty. Udzielamy konsultacji dla klientów z całej Polski.
Zapraszamy do współpracy!
Adwokat w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych i spadkowych. Posiada bogatą praktykę w sprawach o rozwód, podział majątku, kontakty z dziećmi, władzę rodzicielską i opiekę nad dziećmi. Specjalizuje się zwłaszcza w trudnych rozwodach – gdy w grę wchodzi podział majątku firmowego, walka o winę lub o dzieci.
Ukończyła studia prawnicze na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a także podyplomowe studia z zakresu rachunkowości na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Następnie ukończyła aplikację radcowską i zdała egzamin radcowski. Wykonywała zawód radcy
prawnego. Obecnie wykonuje zawód adwokata. Prowadzi praktykę adwokacką w Poznaniu, Wolsztynie oraz w Świeciu. W trudnych sprawach o rozwód oraz o podział majątku wspólnego reprezentuje klientów w całej Polsce.
Autorka licznych publikacji z zakresu prawa rodzinnego i cywilnego.
Prawnik w Poznaniu, aplikant radcowski przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Poznaniu. Specjalistka od spraw rodzinnych – zwłaszcza spraw o alimenty, kontakty z dziećmi i władzę rodzicielską.
Absolwentka prawa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Studia kończone obroną pracy magisterskiej pt. „Sytuacja zwierząt w prawie cywilnym ze szczególnym uwzględnieniem rękojmi przy sprzedaży”. Dzięki temu połączyła jedną z jej ulubionych dziedzin prawa - czyli prawa cywilnego z kynologią.
Doświadczenie zawodowe zdobywała już w czasie studiów, pracując w kancelariach adwokackich i radcowskich, a także w Urzędzie Skarbowym Poznań - Winogrady, dzięki czemu poza zagadnieniami prawnymi posiada praktyczną znajomość prawa podatkowego.
Prywatnie wielka miłośniczka psów i szeroko pojętej kynologii, uwielbia także koreańskie filmy i seriale.
